شیر مادر هدفش تأمین نیازهای غذایی و روحی نوزاد است، در ادامه مهم‌ترین تفاوت‌ها را با هم مرور می‌کنیم

ترکیبات زیست‌فعال (مواد فراتر از تغذیه) ۱)شیر مادر علاوه بر مواد مغذی، هزاران ترکیب زیست‌فعال دارد که نقشی کلیدی در ایمنی و رشد نوزاد ایفا می‌کنند، در حالی که شیرخشک میزان بسیار کمتری از این مواد را دارد
۲)آنتی‌بادی‌ها و پروتئین‌های ایمنی: شیر مادر سرشار از ایمونوگلوبولین‌ها (به ویژه IgA) و لاکتوفرین است که از نوزاد در برابر عفونت محافظت می‌کنند. . ۳) الیگوساکاریدهای شیر انسان (HMOs): این مواد، پس از چربی و کربوهیدرات، سومین جزء جامد شیر مادر هستند و منحصراً در شیر انسان یافت می‌شوند. آن‌ها نقش حیاتی در رشد میکروبیوم مفید روده و سیستم ایمنی نوزاد دارند . شیرخشک‌ گاو (که پایه بسیاری از شیرخشک‌هاست) عمدتاً شامل این ماده نیست

۴)سلول‌های زنده، هورمون‌ها و آنزیم‌ها: شیر مادر حاوی سلول‌های بنیادی، هورمون‌ها و آنزیم‌های گوارشی است که در شیرخشک وجود ندارند یا به دلیل فرآیندهای حرارتی از بین رفته‌اند

تفاوت در پروتئین‌ها ترکیب و ساختار پروتئین‌ها بین این دو کاملاً متفاوت است که بر هضم و جذب تأثیر می‌گذارد : ۱)نسبت پروتئین‌ها: شیر مادر بالغ نسبت پروتئین وی به کازئین حدود ۶۰ به ۴۰ دارد، در حالی که در بسیاری از شیرخشک‌ها این نسبت به ۸۰ به ۲۰ نزدیک‌تر است که باعث دیر هضم شدن و مشکلات گوارشی میشود ۲)عدم وجود پروتئین آلرژی‌زا: شیر مادر فاقد بتا-لاکتوگلوبولین است که در شیر خشک باعث ایجاد حساسیت‌زا در نوزادان محسوب می‌شود ۳)نیتروژن غیرپروتئینی: حدود ۲۰٪ از کل نیتروژن شیر مادر را ترکیبات غیرپروتئینی (مثل اوره و اسیدهای آمینه آزاد) تشکیل می‌دهد که این رقم در شیرخشک حدود ۹٪ است .

۳) تفاوت در چربی‌ها چربی‌ها بزرگترین منبع انرژی در شیر مادر هستند و تفاوت‌های ظریفی در آن‌ها دیده می‌شود : · اسیدهای چرب زنجیره‌بلند: شیر مادر به طور طبیعی حاوی مقادیر بیشتری از اسیدهای چرب ضروری مانند DHA و ARA است که برای رشد مغز و چشم حیاتی هستند، در مقایسه با شیرخشک‌هایی که این مواد را به صورت مصنوعی اضافه می‌کنند .· ساختار و هضم: چربی‌های شیر مادر در ساختار منحصربه‌فردی به نام گلبول چربی شیر انسان قرار دارند که هضم و جذب آن‌ها را برای نوزاد آسان‌تر می‌کند. ساختار چربی در شیرخشک که از روغن‌های گیاهی و چربی شیر گاو تهیه می‌شود، متفاوت است .

۴)تفاوت در مواد معدنی جالب است بدانید که شیرخشک‌ها معمولاً برای تأمین نیازهای نوزاد، مقادیر بالاتری از برخی مواد معدنی مثل کلسیم، منیزیم، منگنز و آهن دارند، اما این مواد در شیر مادر فراهمی زیستی (جذب) بالاتری دارند . بنابراین، آهن کم‌تر شیر مادر، بهتر از آهن بیش‌تر شیرخشک جذب می‌شود.

۵) پویایی (دینامیک) در برابر ایستایی شیر مادر یک مایع زنده و پویا است که ترکیب آن نه تنها در طول روز، بلکه حتی در طول یک وعده شیردهی تغییر می‌کند (شیر ابتدای وعده آبکی‌تر و شیر انتها چرب‌تر است) و با توجه به نیاز نوزاد و حتی شرایط محیطی مادر تنظیم می‌شود . در مقابل، شیرخشک ترکیبی ثابت و یکنواخت دارد

خلاصه و جمع‌بندی شیر مادر به عنوان «طلای مایع» نه تنها یک غذا، بلکه یک سیستم ایمنی، پروبیوتیک و داروی هوشمند برای نوزاد محسوب می‌شود. شیرخشک یک محصول صنعتی است.