روز نوشت/ آنچه که باید درباره بیماری خود ایمنی ام اس بدانیم

 
بیماری ام اس یا «مولتیپل اسکلروزیس»، یکی از شایع‌ ترین اختلالات سیستم عصبی مرکزی است که در اثر حمله‌ سیستم ایمنی بدن به غلاف محافظ اعصاب (میلین) ایجاد می‌شود. این تخریب میلین باعث می‌شود انتقال پیام‌ های عصبی بین مغز و سایر اندام‌ ها با اختلال مواجه شود و علائمی مانند گزگز دست و پا، تاری دید، ضعف عضلانی، اختلال در تعادل، خستگی و مشکلات شناختی بروز کند.

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان آباده،ام اس معمولاً در سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی شروع می‌شود و در زنان شایع‌ تر از مردان است. گرچه علت دقیق آن هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، محیطی و ایمنی در بروز آن نقش دارند. این بیماری انواع مختلفی دارد و شدت و روند پیشرفت آن در هر فرد متفاوت است.درمان ام اس به معنای ریشه‌ کنی کامل بیماری نیست، اما با پیشرفت علم پزشکی و داروهای جدید، می‌توان روند پیشرفت بیماری را کنترل و کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری بهبود بخشید.در این مقاله از وب‌سایت کلینیک مغز و اعصاب طبیب، یکی از مراکز فوق تخصصی مغز و اعصاب در تهران، به‌صورت جامع به بررسی علت، علائم، روش‌ های تشخیص، درمان و سبک زندگی بیماران مبتلا به ام اس می‌پردازیم تا آگاهی دقیق‌ تری از این بیماری و مسیر درمان آن به دست آورید.

دکتر «زهرا نیکو» در ادامه در مورد میلین افزود:«میلین ماده‌ای است که غلاف محافظ رشته‌های عصبی را می‌پوشاند و از بافت چربی تشکیل شده است. در بیماری ام اس، میلین در بسیاری از نواحی تخریب می‌شود و بافت اسکار به نام اسکلروز ایجاد می‌گردد. به این نواحی پلاک یا ضایعات نیز می‌گویند. وقتی اعصاب به این شیوه صدمه می‌بینند، نمی‌توانند تکانه‌های الکتریکی را هدایت کنند. در بیماری ام اس، سلول‌های سیستم ایمنی که به طور متداول از بدن در برابر ویروس‌ها، باکتری‌ها و سلول‌های ناسالم محافظت می‌کنند، به اشتباه به میلین در سیستم عصبی مرکزی حمله می‌کنند.»
علت بیماری ام اسوی در ادامه به علت این بیماری اشاره کرد:«بیماری ام اس یک اختلال خودایمنی است؛ یعنی سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های سالم خود حمله می‌کند. در این بیماری، هدف سیستم ایمنی غلاف محافظ رشته‌ های عصبی به نام میلین است که وظیفه انتقال سریع پیام‌ های عصبی بین مغز و بدن را بر عهده دارد. تخریب میلین باعث اختلال در این ارتباط و بروز علائم عصبی گوناگون می‌شود. هنوز علت دقیق ام اس مشخص نیست، اما پژوهش‌ ها نشان داده‌ اند که بروز آن نتیجه‌ ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، ایمنی و هورمونی است. افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا دارند، بیشتر در معرض خطر هستند، هرچند ام اس به‌طور مستقیم ارثی محسوب نمی‌شود. عفونت‌ های ویروسی خاص (مانند ویروس اپشتین–بار)، کمبود ویتامین D، زندگی در مناطق کم‌ نور یا سردسیر، سیگار و استرس‌ های مزمن از جمله عوامل محیطی هستند که می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که شیوع ام اس در زنان بیش از مردان است و تغییرات هورمونی می‌تواند در بروز یا شدت بیماری نقش داشته باشد. گرچه این بیماری هنوز درمان قطعی ندارد، اما شناسایی عوامل مؤثر در بروز آن به پزشکان کمک کرده تا با درمان‌ های هدفمند، واکنش‌ های خودایمنی را کنترل کرده و روند پیشرفت بیماری را کند کنند.»علائم بیماری ام اس علائم ام اس، به میزان واکنش التهابی و همچنین مکان و گستردگی پلاک‌ها وابسته است و عمدتاً در ساقه مغز و مخچه، که وظیفه تعادل و هماهنگی حرکت را بر عهده دارند و همچنین نخاع و اعصاب بینایی ظاهر می‌شود. علائم ام اس اغلب غیرقابل پیش بینی هستند و ممکن است خفیف یا شدید، کوتاه مدت یا طولانی‌مدت باشند. بسته به ناحیه‌ای از سیستم عصبی که دچار آسیب شده است، ممکن است علائم مختلفی ظاهر شود. مواردی که در ادامه به آن اشاره می‌شود، شایع‌ترین علائم ام اس هستند؛ اما هر فردی ممکن است علائم متفاوتی را تجربه کند. سیر طبیعی ام اس برای هر فردی متفاوت است و پیش‌بینی آن کار دشواری است. شروع و مدت زمان علائم ام اس معمولاً به نوع خاص آن بستگی دارد و ممکن است طی چند روز آغاز گردد و به سرعت از بین برود یا به کُندی و به تدریج طی سالیان متمادی ایجاد شود.»