بیماری سرطان چیست؟

سرطان(Cancer)، رشد کنترل نشده سلول‌های غیرطبیعی در بدن است. در واقع تومور سرطانی بیماری است که در آن برخی از سلول‌های بدن بطور غیرقابل کنترلی رشد می‌کنند و به سایر قسمت‌های بدن نیز گسترش می‌یابند

علل به‌وجودآمدن بیماری سرطان

عوامل بسیار متعددی را می‌توان به‌عنوان علت این بیماری در نظر گرفت. مهم‌ترین عوامل ایجاد سرطان شامل موارد زیر می‌شود:

مصرف الکل

اعتیاد به مواد مخدر

سیگار کشیدن و قلیان کشیدن

قرارگرفتن در معرض پرتوهای فرابنفش خورشید به مدت طولانی

قرارگرفتن در معرض پرتوهای رادیواکتیو

استفاده بیش از حد از مواد شیمیایی مضر

کارکردن در محیط‌های آلوده مانند محیط‌های آلوده به آزبست یا ترکیبات شیمیایی مضر مانند آفت‌کش‌ها و رادون

رژیم غذایی و نوع و میزان فعالیت‌های فیزیکی

بی‌تحرکی و چاقی

مصرف غذاهای چرب و فست‌فودی

مصرف بیش از حد غذاهای دودی و کنسروی

مصرف بیش از حد غذاهای منجمد

برخی عفونت‌های ویروسی مانند ویروس پاپیلومای انسانی

چند توصیه برای پیشگیری از سرطان

توصیه های لازم برای پیشگیری از ابتلا به سرطان

عدم استعمال دخانیات 

سیگار کشیدن می تواند با انواع مختلفی از سرطان ها از جمله سرطان ریه، دهان، حلق، حنجره، پانکراس، مثانه، دهانه رحم و کلیه در ارتباط باشد. جویدن توتون نیز می تواند احتمال ابتلا به سرطان حفره دهانی و پانکراس را افزایش دهد. حتی تماس با دود سیگار نیز می تواند احتمال بروز سرطان ریه را افزایش دهد.

کنار گذاشتن استعمال دخانیات و یا تصمیم به این کار، مهم ترین اقدام در پیشگیری از بروز سرطان می باشد.

نکات لازم برای پیشگیری از سرطان

داشتن رژیم غذایی سالم

رعایت موارد زیر در رژیم غذایی می تواند در پیشگیری از بروز سرطان موثر باشد:

 مصرف هر چه بیشتر میوه و سبزیجات

دوری از اضافه وزن و چاق شدن

  کاهش مصرف الکل

محدود کردن مصرف گوشت فرآوری شده

تاثیر ورزش و رژیم غذایی در پیشگیری از سرطان

داشتن وزن مناسب و فعالیت بدنی

حفظ وزن بدن در محدوده سالم و متعادل می تواند احتمال ابتلا به سرطان هایی از قبیل سرطان پستان، پروستات، ریه، کولون (روده بزرگ) و کلیه را کاهش دهد.

داشتن فعالیت فیزیکی و بدنی نیز بسیار مهم است، چرا که علاوه بر این که باعث می شود وزن متعادلی داشته باشید، احتمال بروز سرطان های پستان و کولون را نیز کاهش می دهد.

هر میزان فعالیت بدنی، میزانی سود به همراه خواهد داشت. اما برای مزیت قابل توجه در سلامت، توصیه می شود افراد در طول هفته حداقل صد و پنجاه دقیقه را به ورزش هوازی متوسط و یا هفتاد و پنج دقیقه هوازی سنگین اختصاص دهند.

به عنوان یک هدف کلی، به طور منظم حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی روزانه داشته باشید.

محافظت از خود در برابر نور خورشید

سرطان پوست، از شایع ترین انواع سرطان و از قابل پیش‌گیری ترین آن‌ها است. این نکات را رعایت کنید:

 دوری از تماس با نور خورشید، در ساعت ده صبح تا چهار بعد از ظهر، چرا که اشعه خورشید در این بازه زمانی بسیار قوی است.

ماندن در سایه. زمانی که بیرون از منزل هستید، تا حد امکان در سایه بمانید. عینک آفتابی و کلاه‌های با لبه های پهن نیز می‌توان کمک کنند.

 پوست خود را بپوشانید. از لباس‌های با بافت متراکم (بدون منفذ) و گشاد استفاده کنید که تا جای ممکن پوست شما را بپوشانند.

از کرم ضد آفتاب غافل نشوید.

آگاهی از سرطان

واکسن بزنید

واکسن می تواند از شما در برابر عفونت ها محافظت کند. حتما با پزشک در خصوص واکسن زدن در موارد زیر مشورت کنید.

هپاتیت B. هپاتیت B می تواند احتمال ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد.

 HPV. HPV بیماری مقاربتی است که می تواند منجر به بروز سرطان های دستگاه تناسلی و هم چنین سرطان های سر و گردن شود. زدن این واکسن برای دختران و پسران ۹ تا ۲۶ سال توصیه می شود.

دوری از انجام کارهای پرخطر

یکی دیگر از اقدامات موثر در پیشگیری از بروز سرطان، دوری از انجام کارهایی است که می تواند منجر به بروز عفونت و در نهایت سرطان شود. به عنوان مثال:

داشتن رابطه جنسی سالم و محافظت شده. هر چه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد و محافظتی صورت نگیرد، احتمال ابتلا به عفونت هایی مانند HIV و HPV بیشتر خواهد بود. هر دوی این عفونت ها در نهایت می توانند منجر به بروز سرطان مقعد، کبد، ریه و دهانه رحم شوند.

عدم استفاده از سوزن مشترک. استفاده از سوزن مشترک در تزریق وریدی می تواند احتمال ابتلا به HIV، هپاتیت B و C و در نتیجه سرطان کبد را افزایش دهد.

انجام منظم مراقبت های پزشکی

معاینات فیزیکی فردی و تست های غربالگری انواعی از سرطان ها( ازجمله پوست، کولون، دهانه رحم و پستان) می تواند به تشخیص زودهنگام و به موقع سرطان و درمان موثرتر کمک کند. حتما با پزشک در خصوص تست های غربالگری سرطان مشورت کنید.

با توجه به اینکه درسال 1403 ، 14درصد مرگهای کل شهرستان آباده به علت بیماری سرطان بوده است ( 94 مورد فوت) واعلام هفته ملی مبارزه با سرطان هر ساله در بهمن ماه ، امسال نیز با شعار«هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین» ،شبکه بهداشت اباده با اهداف 

1- افزایش آگاهی عمومی از عوامل خطر مرتبط با سرطان.

2-توانمند نمودن جامعه به مراقبت از خود، بویژه با اتخاذ سبک زندگی سالم.

 3-ارتقای مشارکت در برنامه‌های پیشگیری، غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان‌ها.

اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی وبرنامه های مختلف کرده است.

با توجه به اینکه 30 تا 50 درصد از سرطانها از جمله سرطان پستان ،دهانه رحم و روده بزرگ قابل پیشگیری و در صورت شناسایی در مراحل اولیه ،قابل درمان یا کنترل هستند. با آگاهی ،تشخیص به موقع و درمان مناسب ،میتوان سرطان را به بیماری قابل کنترل تبدیل کرد. در این راستا مرکز بهداشت با ارجاع مواردی که در ارزیابی سرطان پستان و کولون در سطح اول دچار مشکل هستند به کلینیک NCD واقع در بیمارستان امام خمینی (ره) ،به شناسایی و تشخیص موارد مبتلا کمک میکند .

مرکز بهداشت شهرستان آباده- واحد پیشگیری و مراقبت از بیماریهای غیرواگیر